De wereld om ons heen

Uitdagingen

De kritieke fase in kankerinnovatie

Het aantal mensen met kanker blijft stijgen, terwijl zorgsystemen onder druk staan. Tegelijkertijd volgen wetenschappelijke doorbraken elkaar in hoog tempo op en behoort Nederland tot de internationale onderzoekstop. Nederland beschikt over een sterk ecosysteem voor kankeronderzoek en innovatie, maar de uitdaging ligt vooral in het vertalen van vinding naar toepassing. Innovaties bereiken de patiënt nog niet altijd op tijd of helemaal niet, mede door de beperkte samenhang in de ontwikkelketen. Tegelijkertijd groeit de behoefte aan zichtbare maatschappelijke en klinische impact.

Tussen wetenschappelijke ontdekking en toepassing ligt een kritieke fase, de “valley of death”. In deze fase moeten inzichten worden gevalideerd en worden doorontwikkeld richting klinische toepassing. Juist hier ontstaat de grootste uitdaging: expertise, financiering en ontwikkelroutes komen niet altijd samen. Daardoor blijven innovaties hangen in een tussenfase. Veelbelovende inzichten bevinden zich vaak nog in een vroege ontwikkelfase of ideefase: ze zijn te onrijp voor grootschalige ontwikkeling, maar te complex om zonder gerichte ondersteuning verder te komen. Tegelijkertijd is er weinig financiering beschikbaar voor deze fase. De financiering die er wél is heeft vaak een tijdelijk karakter. Dat beperkt de continuïteit.

Meerdere in 2025 gepubliceerde rapporten bevestigen de in dit hoofdstuk geschetste knelpunten en ontwikkelingen. Hieronder zijn de belangrijkste inzichten samengebracht.

Volgens het rapport Route naar Toekomstige Welvaart beschikt Nederland over een sterk kennis- en innovatie-ecosysteem, maar blijft de benutting van deze innovatiekracht achter. Met name opschaling en implementatie vormen een belangrijk knelpunt. Randvoorwaarden, zoals financiering, regelgeving en doorlooptijden, belemmeren de tijdige doorontwikkeling en toepassing van innovaties. Hierdoor bereiken doorbraken de patiënt en de markt niet snel genoeg, en blijft het aanwezige potentieel onderbenut.

BRON Rapport: De Route naar Toekomstige Welvaart. Peter Wennink, 12 december 2025.

WeerbaarVolgens de Adviesraad voor Wetenschap, Technologie en Innovatie (AWTI) beschikt Nederland over een sterk kennis- en innovatie-ecosysteem, maar schiet de vertaling naar de praktijk tekort. Dit hangt samen met het ontbreken van een duidelijke langetermijnvisie, onvoldoende samenhang binnen de innovatieketen en instabiele financiering. Daarnaast is de samenwerking tussen betrokken partijen niet altijd effectief georganiseerd. Dat belemmert de doorontwikkeling van innovaties. Veel initiatieven blijven steken vóór daadwerkelijke toepassing in de praktijk.

BRON Rapport: Weerbaar en toekomstbestendig. AWTI, 4 december 2025.

Samenwerkingen

Het oncologie-ecosysteem en de rol van Oncode Institute

Het Nederlandse oncologie-ecosysteem bestaat uit een brede groep partijen die samenwerkt aan nieuwe diagnostiek, behandelingen en betere patiëntuitkomsten. Dit zijn universiteiten, onderzoeksinstituten en universitair medische centra en ziekenhuizen, bedrijven, investeerders, patiëntenorganisaties en publieke financiers. Samen vormen zij een sterk en internationaal concurrerend ecosysteem. Tegelijkertijd is het systeem verspreid en zijn verbindingen vaak projectmatig. Structurele samenhang in de ontwikkelketen ontbreekt daardoor. Dat maakt de vroege fase van vertaling naar toepassing kwetsbaar.

Binnen dit landschap vervult Oncode Institute een verbindende en versnellende rol. Het fungeert als schakel tussen fundamenteel onderzoek, ontwikkeling en klinische toepassing. Zo brengt het onderzoekers, clinici, bedrijven en investeerders structureel met elkaar in verbinding. Door wetenschap, valorisatie en samenwerking vanaf het begin te integreren, ontstaat een continue ontwikkelroute waarin innovaties gericht worden doorontwikkeld. Zo versterkt Oncode Institute het ecosysteem en vergroot het de kans dat wetenschappelijke doorbraken daadwerkelijk de patiënt bereiken.