Nederland kent veel toonaangevende kankeronderzoekers. Toch duurde het vaak te lang voordat wetenschappelijke doorbraken daadwerkelijk patiënten bereikten. Talent was er volop, maar samenwerking tussen instellingen bleef beperkt en het onderzoekslandschap was versnipperd. Zonder de juiste structuur dreigden veelbelovende ontdekkingen verloren te gaan.

Oncode Institute is ontstaan vanuit een gedeelde visie om dit te veranderen - en verbinding en samenwerking centraal te stellen. Door het systeem opnieuw in te richten, zorgen wij dat fundamenteel onderzoek sneller terechtkomt bij de mensen die het nodig hebben.

Begin 2017 werd Oncode Institute opgericht als resultaat van een nationaal collectief initiatief. Toonaangevende kankeronderzoekers, zorgexperts en beleidsmakers kwamen samen, met steun van de Nederlandse overheid. De oprichters - KWF Kankerbestrijding, de ministeries van Economische Zaken en Klimaat (EZK), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), ZonMw en Topsector Life Sciences & Health - hadden één gezamenlijke visie: een instituut zonder muren dat de beste oncologische talenten samenbrengt om kanker te slim af te zijn.

Op 5 februari 2018 lanceerde Hare Majesteit Koningin Máxima Oncode Institute officieel. Tijdens de ceremonie verbond zij symbolisch digitale punten op een scherm. Een treffende weergave van het ethos van Oncode Institute: een groeiend netwerk van samenwerking, innovatie en hoop.

Diezelfde dag herinnerde kankerpatiënt en pleitbezorger Robbert-Jan Stegeman ons eraan waarom Oncode Institute bestaat. Hij sprak niet als onderzoeker, maar als iemand die hoopt op betere mogelijkheden:

“Achter elke ontdekking zit een echt persoon die wacht op hoop.”

Deze boodschap blijft ons en ons werk richting geven.

2023: een nieuwe fase, een hernieuwde missie

In 2023 begon een nieuwe fase voor Oncode Institute, gekenmerkt door hernieuwde ambitie en vertrouwen. De voortdurende steun van onze kernpartners - KWF, Topsector Life Sciences & Health , ZonMw en de ministeries van EZK, VWS en OCW - stelt ons in staat onderzoekers te blijven versterken, vooruitstrevende ideeën te ondersteunen en de brug tussen wetenschap en patiëntenzorg te versterken.

KWF-directeur Carla van Gils: “Van het eerste idee in het lab tot een behandeling voor een patiënt is een lange en uitdagende weg. Oncode Institute brengt de beste onderzoekers en valorisatie-experts samen om dit proces te versnellen - en zo nieuwe behandelingen voor patiënten in de toekomst mogelijk te maken.”

Oncode Institute blijft concrete vooruitgang boeken in haar missie om kanker te slim af te zijn. Met een unieke combinatie van excellente wetenschap, intensieve samenwerking en proactieve valorisatie versnellen wij de vertaling van fundamentele ontdekkingen naar toepassingen die een positief verschil maken voor patiënten en de samenleving.
 

Wetenschappelijke doorbraken tot nu

Onze onderzoeksgemeenschap groeide met tien nieuwe Junior Investigators, verspreid over tien partnerinstituten. Daarmee breidde ons netwerk zich uit van 52 naar 62 onderzoeksteams. Deze groei versterkte de gezamenlijke kennisbasis en maakte het mogelijk dat fundamentele inzichten sneller hun weg vonden naar klinische toepassingen.

Eind 2024 hadden Oncode Investigators honderden wetenschappelijke artikelen gepubliceerd en gezamenlijk €66,9 miljoen aan externe onderzoeksfinanciering verworven. Veel van deze publicaties behoorden tot de top 10% van meest geciteerde oncologische publicaties wereldwijd.

Dankzij onze financieringsprogramma’s - zoals de Base Research Funding en het Clinical Proof-of-Concept (CPoC)-programma, konden Oncode Investigators innovatieve klinische projecten starten en vroege klinische resultaten behalen. Een voorbeeld hiervan is het onderzoek van Oncode Investigator Jacco van Rheenen en zijn collega’s naar de invloed van de menstruatiecyclus op de effectiviteit van chemotherapie bij muizen. De resultaten van dit fundamentele onderzoek vormen inmiddels de basis voor een klinische studie - een mooie illustratie van de vertaalslag van fundamenteel onderzoek naar concrete impact en zorg voor patiënten.

Valorisatie en economische impact tot op heden

Oncode Institute diende een recordaantal van 25 nieuwe octrooiaanvragen in en registreerde 47 nieuwe vindingen. De intellectuele eigendomsrechten van negen uitvindingen werden gelicentieerd en zes nieuwe technologieontwikkelingsprojecten gingen van start. Verschillende spin-offs, waaronder Laigo Bio, Flindr Therapeutics en Cell Control, haalden miljoenen euro’s aan investeringen op. Via het Oncology Bridge Fund werden de nieuwe bedrijven sCellGen en Polar Oncology opgericht. Elke euro die via dit fonds wordt geïnvesteerd, leidt gemiddeld tot veertien euro aan vervolginvesteringen en creëert tientallen nieuwe banen in de biotechsector. Tegelijkertijd versterkte de samenwerking tussen Oncode Accelerator en Cancer Research Horizons de internationale samenwerking op het gebied van expertise en innovatie.

Gezondheid en patiëntgerichte innovatie in de afgelopen jaren

Via het seminarprogramma versterkte Oncode Institute de verbinding tussen onderzoek en de zorg voor patiënten, zoals bij het onderzoek naar maag-en darmkanker en innovatieve klinische ontwikkeltrajecten. Op die manier worden wetenschappelijke ontdekkingen dichter bij patiënten gebracht. Bij de beoordeling van nieuwe klinische projecten werkte het Patiënt Participatie Programma team van Oncode Institute actief samen met patiëntvertegenwoordigers, waardoor onderzoeksvoorstellen beter aansluiten bij de behoeften van patiënten. Een veelzeggend voorbeeld is het werk van Oncode Investigator Jeroen de Ridder aan een door kunstmatige intelligentie (AI) aangedreven oplossing: de Sturgeon-technologie. Deze maakt het mogelijk om vóór een operatie snel verschillende typen tumoren van het centrale zenuwstelsel te identificeren, wat uiteindelijk leidt tot betere behandeluitkomsten voor patiënten.