Nederland heeft een sterke wetenschappelijke basis, maar te weinig ontdekkingen leiden tot nieuwe bedrijven. Het Dutch Spin-off Report 2026 van Techleap laat zien dat dit vooral binnen de gezondheidswetenschappen een uitdaging is. Bij Oncode Institute zien we welke obstakels er zijn, maar ook welke kansen er liggen om veelbelovend onderzoek te vertalen naar innovaties die patiënten en de Nederlandse economie ten goede komen.
Volgens Techleap is het aantal onderzoekers in Nederland sinds 2015 met 28% gestegen, terwijl het aantal nieuwe academische spin-offs licht is gedaald. Binnen de gezondheidswetenschappen nam het aantal nieuwe spin-offs zelfs met 58% af. Deze cijfers laten zien dat wetenschappelijke excellentie niet automatisch leidt tot nieuwe bedrijven of maatschappelijke impact.
Het rapport benoemt drie kansen om het Nederlandse spin-off-ecosysteem te versterken: meer nieuwe bedrijven oprichten, de kwaliteit ervan verbeteren en hun ontwikkeling versnellen. Daarvoor is het belangrijk om veelbelovende wetenschappelijke ontdekkingen eerder te herkennen, onderzoekers te ondersteunen bij ondernemerschap en jonge bedrijven toegang te geven tot de juiste expertise, financiering en markten.
Dat geldt in het bijzonder voor biotech, waar het vaak jaren duurt voordat een veelbelovende ontdekking kan worden ontwikkeld tot een bruikbare technologie of behandeling. De wetenschappelijke en financiële risico's zijn groot, terwijl private investeringen juist in de vroege ontwikkelfase niet altijd beschikbaar zijn.
De brug tussen wetenschap en toepassing
Bij Oncode Institute is actieve valorisatie een vast onderdeel van het onderzoeksproces. Ons valorisatieteam werkt nauw samen met onderzoekers om veelbelovende ontdekkingen vroegtijdig te herkennen, nieuwe technologieën te ontwikkelen en te valideren, intellectueel eigendom te beschermen en innovaties in contact te brengen met bedrijven en investeerders.
Met gerichte financiering voor technologieontwikkeling en het Oncode Oncology Bridge Fund kunnen veelbelovende ontdekkingen ook ondersteuning krijgen in de fase waarin de commerciële risico's nog groot zijn.
Jeroen Blokhuis, Head of Valorization at Oncode Institute.
Jeroen Blokhuis, Head of Valorization at Oncode Institute.
“Het rapport van Techleap maakt duidelijk dat wetenschappelijke excellentie alleen niet voldoende is. Nederland heeft de juiste expertise en financiering nodig om meer ontdekkingen te vertalen naar succesvolle bedrijven. Bij Oncode zien we dat actieve valorisatie werkt. Door kansen vroegtijdig te herkennen, technologieontwikkeling te ondersteunen en de juiste partners samen te brengen, helpen we wetenschappelijke ontdekkingen verder te brengen dan het laboratorium. De uitdaging is nu om deze aanpak breder toe te passen binnen het Nederlandse innovatie-ecosysteem", zegt Jeroen Blokhuis, Head of Valorization bij Oncode Institute.
Bij Oncode zien we inmiddels de resultaten van deze aanpak.
Laigo Bio, een spin-off van UMC Utrecht en Oncode Institute, bouwt voort op fundamenteel onderzoek van Oncode Investigator Madelon Maurice. Met ondersteuning in de vroege ontwikkelfase en een investering vanuit het Oncode Oncology Bridge Fund ontwikkelde het bedrijf een technologie die zich richt op ziekteveroorzakende eiwitten die voorheen moeilijk te behandelen waren. In 2025 haalde Laigo Bio € 17 miljoen aan financiering op om de technologie verder te ontwikkelen richting toepassingen voor patiënten. Lees meer over het OutMARCH-project.
Cyclomics laat zien hoe wetenschappelijke ontdekkingen op een andere manier impact kunnen hebben. Samen met onderzoekers van UMC Utrecht en het Prinses Máxima Centrum werkte Oncode Investigator Jeroen de Ridder aan de ontwikkeling van Sturgeon. Deze technologie maakt gebruik van snelle DNA-analyse en kunstmatige intelligentie om tijdens een operatie vast te stellen om welk type hersentumor het gaat. De technologie wordt inmiddels in de klinische praktijk gebruikt. Via een licentieovereenkomst met Oncode Institute werkt Cyclomics aan een bredere toepassing ervan. Lees meer over de ontwikkelingen bij Cyclomics.
Ook Single Cell Discoveries, de eerste spin-off van Oncode Institute, laat zien wat er op langere termijn mogelijk is. Het bedrijf werd opgericht in 2018 en groeide uit tot een internationale aanbieder van single-cell-technologieën. De recente overname van het Zweedse TATAA Biocenter vormt een volgende stap in die ontwikkeling. Lees meer over de overname door Single Cell Discoveries.
Succes moet dan ook niet alleen worden afgemeten aan het aantal opgerichte spin-offs. Uiteindelijk gaat het erom of wetenschappelijke kennis leidt tot betere diagnostiek en behandelingen, succesvolle bedrijven en blijvende waarde voor patiënten, de samenleving en de economie.
Het Dutch Spin-off Report 2026 is gepubliceerd door Techleap. Lees ook de visie van Hollandbio op het versterken van het Nederlandse biotech-ecosysteem.